انتشار مقاله پژوهشگر مناطق نفت‌خیز جنوب در ژورنال معتبر بین‌المللی

در این تحقیق، پژوهشگر مناطق نفت‌خیز جنوب چارچوبی کاملاً تعادلی ارائه کرده است که با حذف اثرات دینامیکی و اتکا به اصل کمینه‌سازی انرژی آزاد، آرایش بهینه فازها را در محیط متخلخل تعیین می‌کند. در این مدل، محیط متخلخل به‌صورت شبکه‌ای از حفره‌های به‌هم‌پیوسته در نظر گرفته شده و هر حفره به‌عنوان یک عامل مستقل، فاز اشغال‌کننده خود را به گونه‌ای انتخاب می‌کند که سهم آن در انرژی آزاد کل سیستم به حداقل برسد.

بر اساس نتایج این پژوهش، فرآیند بهینه‌سازی بدون نیاز به حل معادلات پیچیده دینامیکی، سیستم را به سمت تعادل نش (Nash Equilibrium) هدایت می‌کند که از منظر فیزیکی معادل دقیق حالت تعادل ترمودینامیکی پایدار است.

همچنین الگوریتم تعادلی مبتنی بر چارچوب بازی‌های پتانسیل دقیق (Exact Potential Games) برای شبکه‌هایی متشکل از ۸ هزار تا ۲۷ هزار حفره توسعه یافته و در محیط‌های رایانش ابری Google Colab و Kaggle مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد زمان همگرایی مدل کمتر از ۱۰ ثانیه بوده و انحراف معیار اشباع نهایی در شرایط مختلف کمتر از یک درصد است که بیانگر پایداری بالای مدل و استقلال پاسخ ماکروسکوپی از نوسانات تصادفی اولیه است.

این پژوهش اگرچه جایگزین شبیه‌سازهای دینامیکی جریان نیست، اما به‌عنوان یک مرجع تعادلی ترمودینامیکی (Baseline) می‌تواند در مطالعات مهندسی مخزن، به‌ویژه در مخازن جنوب ایران با ویژگی‌های پیچیده ترشوندگی، مورد استفاده قرار گیرد.

سنجش پتانسیل دام‌افتادگی سیالات، ارزیابی دقیق‌تر اثرات ترشوندگی سنگ مخزن و بهینه‌سازی شرایط اولیه شبیه‌سازی‌های پیشرفته از جمله مهم‌ترین کاربردهای این دستاورد علمی به شمار می‌رود. همچنین این مدل با فراهم کردن ابزاری سریع و کم‌هزینه برای غربالگری اولیه، می‌تواند در کاهش هزینه‌های محاسباتی مطالعات پیشرفته مهندسی مخزن نقش مؤثری ایفا کند.