زنان مسیر تحول ساختار سازمانی را در شركت ملی مناطق نفت خیز جنوب هموار می كنند
از ابتدای مسیر حرفه ای تان بگویید؛ چطور وارد صنعت شدید؟
متولد 1351 در اهواز هستم. دوران دبیرستان را در رشته ریاضی گذراندم و سال 1371 در رشته مهندسی صنایع دانشگاه یزد پذیرفته شدم. بعد از پایان دوره کارشناسی، میان ادامه تحصیل و ورود به بازار کار مردد بودم، اما بیشتر تمایل داشتم وارد صنعت شوم و فضای واقعی کار را تجربه کنم.
اولین تجربه حرفه ای من در بخش خصوصی شکل گرفت. آنجا مسئولیت کنترل پروژه را به عهده داشتم، اما کارم فقط محدود به این نبود؛ به دلیل آشنایی با زبان انگلیسی، خریدهای خارجی را نیز پیگیری و روی استعلام قیمت ها کار می کردم و چون به نقشه خوانی و مسائل فنی هم علاقه داشتم، فرصت یادگیری های زیادی پیدا کردم.وقتی امروز به آن دوره نگاه می کنم، فکر می کنم مهم ترین دستاوردش این بود که فهمیدم صنعت فقط تجهیزات و ماشین آلات نیست؛ مجموعه ای از فرایندها، تصمیم ها و جزئیاتی است که باید کنار هم قرار بگیرند.سال 1378 در آزمون استخدامی نفت شرکت کردم. روند استخدام طولانی شد؛ سال 1379 برای مصاحبه دعوت شدم و درنهایت سال 1380 نامه شروع به کارم صادر شد. از همان زمان تاکنون در اداره ساختار و بهره وری مشغول فعالیت هستم.
ورود یک نیروی جوان دانشگاهی به حوزه ساختار در آن زمان چقدر متفاوت بود؟
آن زمان کمتر پیش می آمد فردی مستقیما از دانشگاه وارد این حوزه شود. معمولا ترجیح بر این بود که از افراد باتجربه تر استفاده شود، چون تصور این بود که این حوزه نیازمند تجربه بالاست.
اما نگاه مدیران وقت این بود که ساختار، حوزه ای مطالعاتی و تحلیلی است و می تواند از ظرفیت نیروهای دانشگاهی نیز استفاده کند. خوشبختانه این نگاه نتیجه داد و مسیر حرفه ای من از همان جا شکل گرفت.
چقدر میان رشته تحصیلی و کاری که امروز انجام می دهید، ارتباط وجود دارد؟
ارتباط بسیار زیادی وجود دارد. مهندسی صنایع با سیستم، فرایند، تحلیل و بهره وری سروکار دارد و این همان چیزی است که امروز در کار ما جریان دارد.بعدها کارشناسی ارشد مدیریت اجرایی را ادامه دادم، دوره های تخصصی مختلف را گذراندم و همچنان معتقدم یادگیری نباید متوقف شود. به زبان انگلیسی علاقه داشتم و آموزش آن را ادامه دادم و حتی امروز هم برنامه دارم زبان روسی را جدی تر دنبال کنم؛ چون اخیراً ارتباطات کاری بیشتری در این حوزه شکل گرفته است.
به زبان ساده، بررسی سیستم ها و ساختار سازمانی دقیقا چه کاری انجام می دهد؟
بسیاری حوزه ساختار را با منابع انسانی اشتباه می گیرند؛ در حالی که موضوع اصلی ما افراد نیستند، بلکه «شغل»، «فرایند» و «سازمان» است.
ما تحلیل شغل و فرایند انجام می دهیم. بررسی می کنیم یک سازمان چرا ایجاد شده، آیا هنوز ضرورت وجودی دارد، فرایندها چقدر بهره ور هستند، مرز فعالیت ها کجاست و آیا ساختار فعلی پاسخگوی نیازهای امروز و فرداست یا نه.
اگر به تاریخ صنعت نفت نگاه کنیم، می بینیم ضرورت وجود ساختار و مطالعات سازمانی موضوع جدیدی نیست. سال ها پیش این کارها توسط شرکت های مشاور خارجی انجام می شد، اما بعدها مشخص شد که این موضوع باید به یک فرایند مستمر تبدیل شود.
در طول سال ها، ساختار صنعت نفت بارها دچار تغییر شده است؛ از شکل گیری شرکت های مختلف تا ادغام ها، تفکیک ها و تغییرات سازمانی. بخشی از این تغییرات ناشی از سیاست گذاری های کلان است و بخشی هم ناشی از نیازهای واقعی سازمان.
تحلیل مشاغل، بازنگری فرایندها، ارزیابی بهره وری، تعریف نیازمندی های سازمانی، بررسی مرز فعالیت ها و حتی بازتعریف عناوین شغلی بخشی از این مسئولیت است. برای مثال، زمانی بسیاری از فعالیت های نقشه کشی به صورت دستی انجام می شد، اما امروز فناوری، نرم افزارها و سیستم های GIS شکل کار را تغییر داده اند. وقتی فناوری تغییر می کند، ساختار هم باید تغییر کند.
موضوع برون سپاری و کوچک سازی چه تأثیری بر ساختارها گذاشته است؟
یکی از روندهایی که طی سال های گذشته شکل گرفت، حرکت به سمت چابک سازی و کوچک سازی سازمان ها و بازتعریف تصدی گری دولت بود. در گذشته بسیاری از فعالیت هایی که امروز برون سپاری شده اند، به طور مستقیم به وسیله سازمان انجام می شد. از فعالیت های پشتیبانی گرفته تا برخی خدمات تخصصی. ما امکان برون سپاری فعالیت را در بستر مقررات بررسی می کنیم که چه نیازهایی وجود دارد؟ چه ساختاری مناسب تر است؟ و آیا باید از ظرفیت ساختار رسمی استفاده شود یا مدل های دیگر پاسخگوتر هستند.
جایگاه ساختار در مناطق نفت خیز جنوب چیست؟
ساختار، بخشی راهبردی و مشاوره ای است. شاید خروجی های آن همیشه مستقیم دیده نشود، اما تقریبا تمام سطوح و تمام بخش های سازمان به نوعی با آن در ارتباط هستند. گاهی اثرات آن زمانی دیده می شود که نیاز به اصلاح فرایندها وجود داشته باشد یا مرز مسئولیت ها دچار ابهام باشد و تغییراتی رخ دهد که سازمان نتواند پاسخگوی تغییرات جدید باشد.
همیشه یک جمله از یکی از همکاران در ذهنم مانده است «اینکه وقتی عنوان شغلی تعریف می کنید فقط به چارت نگاه نکنید، به انسانی فکر کنید که قرار است سال ها با آن عنوان زندگی کند.» شاید یک عنوان شغلی فقط چند کلمه باشد، اما می تواند بر هویت حرفه ای، انگیزه و حتی اعتمادبه نفس افراد اثر بگذارد.
جنگ، تحریم و محدودیت های ساختاری چقدر بر حوزه شما اثر گذاشته اند؟
تحریم ها، محدودیت های اقتصادی و سیاست های کلان بر حوزه ما نیز اثر گذاشته اند. یکی از چالش های جدی، محدودیت در ایجاد یا توسعه سمت های سازمانی بوده؛ در حالی که واقعیت میدانی تغییر کرده است.
در بسیاری از بخش ها، تجهیزات وارد نیمه دوم عمر خود شده اند و پیچیدگی فعالیت ها بیشتر شده است. برای مثال، ممکن است در شرایط استاندارد یک مهندس بهره برداری بتواند تعداد مشخصی چاه را مدیریت کند، اما وقتی شرایط پیچیده تر می شود و شرایط از حالت استاندارد خارج می شود، لازم است تعداد فعالیت بیشتری از ظرفیت استاندارد را به وی ارجاع دهیم و در این شرایط نیاز به تعداد نیروی انسانی بیشتری داریم.
در چنین شرایطی اگر ساختار نتواند متناسب با نیازها توسعه پیدا کند، فشار بیشتری به سازمان وارد می شود. معتقدم حتی اگر ساختار سازمانی تصمیم گیر نهایی نباشد، وظیفه کارشناسی به عهده دارد و آن این است که واقعیت ها را منعکس کند.
به عنوان یک خانم، تجربه حضور در صنعت نفت چگونه بوده است؟
بانوانی که رشته های فنی و مهندسی را انتخاب می کنند، معمولا از ابتدا می دانند وارد فضای صنعتی خواهند شد و خود را برای آن آماده می کنند، اما واقعیت این است که چالش ها معمولا در سطوح مدیریتی بیشتر دیده می شوند. وقتی سال ها تجربه کسب می کنید، آموزش می بینید، سختی ها را پشت سر می گذارید، توانمندی خود را اثبات می کنید، اما در نقطه ای احساس می کنید مسیر رشد متوقف شده، طبیعتا این موضوع دردناک و خسارت بار است.
به اعتقاد من این مسئله فقط به افراد آسیب نمی زند؛ بلکه به سازمان هم آسیب می زند. وقتی شایسته سالاری تضعیف شود، بهره وری کاهش پیدا می کند و بخشی از ظرفیت انسانی سازمان بلااستفاده می ماند.
نظر شما درباره نقش آموزش در توانمندسازی چیست؟
حوزه ساختار، حوزه ای کاملا تخصصی است و سرمایه اصلی آن کارشناسان آن هستند؛ به همین دلیل آموزش، به روزرسانی دانش و توسعه مهارت های تخصصی اهمیت بالایی دارد. واقعیت این است که مسئله آموزش آن طور که باید جدی گرفته نشده و این مهم می تواند بر کیفیت کار اثر بگذارد.
حوزه شما چقدر به سمت دیجیتال سازی حرکت کرده است؟
حرکت به سمت نرم افزارها و هوشمندسازی اجتناب ناپذیر است، حتی تلاش هایی برای توسعه نرم افزارهای تخصصی نیز انجام شده، اما طبیعتا تغییر همیشه با مقاومت هایی همراه است. با این حال، آینده این حوزه بدون ابزارهای دیجیتال قابل تصور نیست.
خارج از محیط کار اوقات را چگونه می گذرانید؟
مطالعه، یادگیری و همراهی با خانواده بخش مهمی از اوقات من را تشکیل می دهد. به حوزه رسانه و مطبوعات نیز علاقه مند هستم، در سال های اخیر مقاله ها و یادداشـــــــت هایی در حوزه سیاست خارجی، انرژی، بانوان، رسانه و روزنامه نگاری نوشته ام و به عنـــــــوان مسئـــــــول ارزیـــــــابی و نظـــــــارت بر عملـــــــکـــــــرد خـــــــانـــــــه مطبوعـــــــات خوزستان نیز فعالیت دارم.
درحـــــــال حاضـــــــر نیز باتوجه به محدودیت منابع موجود در مورد سازماندهی و طراحی ساختار، یک کتاب نیز در دست تهیه است که به زودی جزئیات بیشتری از آن را در اختیار علاقه مندان خواهم گذاشت.
مطلبی هست که به عنوان حرف پایانی بخواهید بگویید؟
همواره به همکارانم توصیه می کنم جست و جوگری، پرسشگری، یادگیری مستمر و هدف گذاری واقعی را کنار نگذارند. کشور ما ظرفیت های فراوانی دارد و نیروهای توانمندی در آن حضور دارند. اگر خودمان را باور کنیم و از ظرفیت های انسانی به درستی استفاده کنیم، می توانیم گام های موثرتری برای اعتلای کشورمان برداریم. آینده متعلق به کسانی است که از روزمرگی عبور می کنند و برای ساختن انگیزه دارند.
برچسب ها :آذر عربلو ، روابط عمومی شرکت ملي مناطق نفت خيز جنوب
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0